W ramach szkolnych działań uczniowie klasy 3 TI wraz z nauczycielami naszej szkoły ,wzięli udział w akcji upamiętniającej ofiary II wojny światowej spoczywające w bezimiennej mogile zbiorowej znajdującej się w lesie pomiędzy Wyszkowem, a miejscowością Tumanek.

Była to inicjatywa wyjątkowa, ponieważ uczniowie zrealizowali ją jako jedyni w całym powiecie, podejmując się samodzielnie zadania odnalezienia i upamiętnienia miejsca pamięci.  W tym roku mija 100 lat od ustanowienia Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie – jednego z najważniejszych symboli polskiej pamięci narodowej. Z tej okazji Muzeum Historii Polski zapraszało do udziału w ogólnopolskiej akcji społeczno-edukacyjnej „Płomień pamięci”, której celem jest uhonorowanie lokalnych bohaterów – często bezimiennych, spoczywających na cmentarzach w całej Polsce i poza jej granicami. Działania  uczniów, była to  inicjatywa wyjątkowa, ponieważ uczniowie zrealizowali ją jako jedyni w całym powiecie, podejmując się samodzielnie zadania odnalezienia i upamiętnienia zapomnianego miejsca pamięci. Wybór padł na mogiłę w pobliżu miejscowości Fidest. Na miejscu znajduje się pomnik oraz 25 symbolicznych mogił. Zgodnie z napisami każda z nich upamiętnia 10 bezimiennych ofiar. Inne źródła historyczne wskazują jednak, że 29 maja 1943 roku, po zatrzymaniu pociągu na moście kolejowym na trasie Tłuszcz-Wyszków, niemieccy faszyści dokonali egzekucji 56 osób. Do dziś nie udało się jednoznacznie ustalić liczby zamordowanych, co czyni to miejsce jeszcze bardziej poruszającym.

Uczniowie przygotowali symbol pamięci w postaci znicza zakupionego z datków całej klasy.

Znicz został ozdobiony szarfą w kształcie serca i zapalony 21 listopada 2025 roku jako wyraz szacunku, pamięci i hołdu dla niewinnych ofiar.

Akcja pozwoliła młodzieży odkryć, że wielu mieszkańców okolicy nie miało świadomości istnienia tego miejsca, położonego zaledwie około 300 metrów od często uczęszczanej trasy. Uczniowie poznali również historię symbolicznego Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie. W ramach pracy domowej rozmawiali z dziadkami i znajomymi o podobnych miejscach pamięci w najbliższej okolicy, a następnie dzielili się tymi historiami w klasie, przyczyniając się do ich dalszego przekazywania.

Akcja zakończyła się 31 grudnia wraz z otrzymaniem symbolicznego dyplomu, który stanowił podsumowanie zaangażowania uczniów oraz potwierdzenie, że pamięć o przeszłości jest ważnym elementem wychowania kolejnych pokoleń.

Kamil Kowalewski kl. 3TI

Piotr Nida